Jeneratörünüze en çok ihtiyaç duyduğunuzda, çalıştırma düğmesine basıp hiçbir tepki alamamaktan daha sinir bozucu bir şey yoktur.
Jeneratörünüz, güç üretmek için birlikte çalışan temel sistemlere sahiptir. Bir bileşen arızalandığında tüm ünite çalışmayı durdurabilir. Soruna neyin yol açtığını öğrenmek için sabırsızlanıyor olabilirsiniz. İyi haber şu ki neye bakacağınızı bildiğinizde çalıştırma sorunlarının çoğunu __basitçe çözebilirsiniz__.
Aşağıda jeneratörünüzün çalışmamasının 15 temel nedeni sıralanmıştır. Sorunların çoğu temel aletlerle ve birkaç dakikalık arıza tespitiyle çözülebilir.
Yakıt Sorunları
Jeneratörlerin çalıştırma sorunlarının çoğu yakıtla ilgilidir. Jeneratörünüzün temiz yakıta ve yakıtın motora ulaşmasını sağlayan açık bir kanala ihtiyacı vardır.
Yakıt Deposu Boş
Yakıt göstergesini kontrol edin veya deponun içini görmek için yakıt kapağını açın. Depo boş olduğunda birçok jeneratörde bunu belli eden bariz bir işaret görülmez.
Yakıt kaldığını düşünseniz bile depo beklediğinizden daha boş olabilir. Jeneratörler, özellikle yüksek yük altında, insanların sandığından daha fazla yakıt tüketir.
Elektrik kesintileri sırasında her zaman elinizde yedek yakıt bulundurun. Benzini ısı kaynaklarından uzakta, onaylı kaplarda saklayın.
Bayat veya Bozulmuş Yakıt
Benzin, yakıt dengeleyici kullanılmadığında 30 gün sonra bozulur. Eski yakıt, jeneratörünüzün yakıt sistemini tıkayan yoğun ve yapışkan bir maddeye dönüşür.
Bozulmuş yakıtın belirtileri:
- Keskin vernik kokusu
- Berrak sarı yerine koyu renk
- Yoğun, şurup kıvamında doku
- Gözle görülür parçacıklar veya tortu
Yakıtı taze benzinle değiştirin. Jeneratörü depolamayı planlıyorsanız yakıt dengeleyici ekleyin. Bu, ileride yakıt sorunlarını önler ve depolama süresini 12 aya kadar uzatır.
Tıkalı Yakıt Filtresi
Yakıt filtresi, motora ulaşmadan önce kiri ve kalıntıları tutar. Kirli bir filtre yakıt akışını engeller ve jeneratörün çalışmasını önler.
Yakıt filtresini yakıt deposu ile karbüratör arasında bulun. Her iki ucunda yakıt hortumları bulunan küçük bir plastik veya metal silindir şeklindedir.
Filtreyi çıkarıp ışığa tutun. Işığın içinden net bir şekilde geçtiğini görmelisiniz. Koyu veya tıkalı görünüyorsa hemen değiştirin.
Yakıt filtresini her 100 çalışma saatinde veya yılda bir, hangisi önce gelirse, değiştirin.
Yakıt Vanası Kapalı
Yakıt vanası, depodan motora benzin akışını kontrol eder. Jeneratörünüzün çalışması için bu vana “ON” veya “OPEN” konumunda olmalıdır.
Yakıt deposu bağlantısının yakınında küçük bir kol veya düğme arayın. Vana konumu “ON/OFF” veya “OPEN/CLOSED” etiketleriyle açıkça belirtilmiş olmalıdır. Bazı jeneratörlerde birden fazla yakıt vanası bulunur. Hepsinin açık olduğundan emin olmak için her birini kontrol edin.
Jeneratörünüzü depolarken yakıt vanasını mutlaka OFF konumuna getirin. Böylece yakıtın karbüratöre sızarak hasara yol açması önlenir.
Elektrik ve Akü Sorunları
Elektrikli marşlı jeneratörlerin motoru çalıştırabilmesi için çalışan elektrikli parçalara ve sağlam bir aküye ihtiyacı vardır.
Bitmiş veya Zayıf Akü
Bitmiş veya zayıf akü, elektrikli marşlı jeneratörlerin dönmemesinin en yaygın nedenidir.
Akünüzü bir multimetreyle test edin. İyi durumdaki 12 voltluk bir akü, çalışmıyorken 12,6 volt veya üzerini göstermelidir. 12,4 volttan düşük değer zayıf, 12 volttan düşük değer ise bitmiş aküye işaret eder.
Akünüz zayıfsa jeneratörünüzde varsa ipli marşla çalıştırmayı deneyin. Jeneratör çalışırken bu yöntem aküye yeniden şarj sağlayabilir.
Akü sorunlarının belirtileri:
- Çalıştırma düğmesine bastığınızda tıklama sesi
- Gittikçe yavaşlayan marş
- Çalıştırırken hiç ses çıkmaması
- Kontrol panelindeki ışıkların sönük olması
3-4 yıldan eski olan veya şarj tutmayan aküleri değiştirin. Depolama sırasında jeneratörü ayda bir çalıştırarak ya da akü şarj cihazı kullanarak akünüzü şarjlı tutun.
Akü Kutup Başlarında Korozyon
Akü kutup başlarında zamanla beyaz veya yeşil birikintiler oluşur. Bu korozyon, aküden marşa giden elektrik akışını engeller.
Akü kablolarını çıkarın ve her iki kutup başını tel fırçayla temizleyin. Asit birikintilerini nötralize etmek için karbonatı suyla karıştırın. Temiz metal görünene kadar fırçalayın.
Kablo uçlarını da temizleyin. Oynamadan kutup başlarına sıkıca oturmalıdırlar. Gevşek bağlantılar marş gücünü zayıflatır.
Önce pozitif kabloyu, ardından negatif kabloyu takın. Gelecekte korozyon oluşmasını önlemek için kutup başlarına vazelin sürün.
Atmış Sigorta veya Atmış Devre Kesici
Jeneratörlerde elektrikli parçaları hasardan koruyan sigortalar veya devre kesiciler bulunur. Bu güvenlik donanımları bir sorun algıladıklarında elektriği keser.
Jeneratörünüzün sigorta kutusunu veya elektrik panelini kontrol edin. Atmış sigortaların içi siyah görünür ya da metal şeritleri kopmuştur. Atmış devre kesiciler açık ve kapalı konumların arasında kalır.
Atmış sigortaları aynı amper değerindeki sigortalarla değiştirin. Asla daha yüksek amperli sigorta kullanmayın.
Atmış devre kesicileri tamamen kapalı konuma itip sonra yeniden açık konuma getirerek sıfırlayın. Tekrar hemen atarsa daha ciddi bir elektrik sorunu var demektir.
Ateşleme ve Kıvılcım Sorunları
Jeneratörünüzün yakıt-hava karışımını ateşlemek için güçlü bir kıvılcıma ihtiyacı vardır.
Arızalı Buji
Aşınmış veya hasarlı bir buji, jeneratörlerin çalışmamasının en yaygın nedenlerinden biridir.
Arızalı bujinin belirtileri:
- Metal elektrot üzerinde siyah karbon birikintisi
- Çatlamış beyaz seramik yalıtkan
- Yanmış veya korozyona uğramış metal parçalar
- Buji üzerinde yağ veya yakıt kalıntıları
Bujiyi çıkarıp dikkatlice inceleyin. Karbon birikintilerini tel fırça veya zımpara kâğıdıyla temizleyin. Sentil kullanarak elektrotlar arasındaki aralığı kontrol edin. Çoğu küçük jeneratörde aralık 0.028 ila 0.031 inç olmalıdır. Seramik çatlamışsa veya metal ciddi şekilde hasar görmüşse bujiyi değiştirin.
Ateşleme Bobini Arızası
Ateşleme bobini, jeneratördeki düşük voltajı buji için yüksek voltaja dönüştürür. Bobin arızalandığında hiç kıvılcım oluşmaz.
Bujiyi kontrol etmek için bujiyi çıkarıp buji kablosunu yeniden bağlayın. Bujiyi motor bloğuna dayayın ve marş ipini çekin. Elektrotlar arasında mavi bir kıvılcım atlaması görmelisiniz. Kıvılcım yoksa ateşleme bobini arızalı olabilir.
Ateşleme bobinleri nadiren aniden arızalanır. Genellikle zamanla zayıflarlar; tamamen bozulmadan önce motorun çalıştırılmasını zorlaştırırlar.
Ateşleme bobinlerinde sık görülen sorunlar:
- Soğutma kanatçıklarının tıkanması nedeniyle aşırı ısınma
- Depolama sırasında su hasarı
- Eskimeye bağlı kablo yıpranması
- Titreşimden kaynaklanan fiziksel hasar
Hava ve Yanma Sorunları
Jeneratörünüzün düzgün çalışması için doğru hava ve yakıt karışımına ihtiyacı vardır.
Tıkalı Hava Filtresi
Kirli bir hava filtresi, karbüratöre hava ulaşmasını engeller. Yeterli hava olmadan jeneratörünüz yanma için uygun __yakıt karışımını__ oluşturamaz.
Her kullanımdan önce hava filtrenizi kontrol edin. Hava filtresi kapağını çıkarıp filtre elemanını alın. Köpük filtreleri ılık sabunlu suyla temizleyin. İyice durulayın ve tamamen kurumasını bekleyin. Kâğıt filtrelerde gevşek kirleri çıkarmak için hafifçe vurun; çok kirliyse filtreyi değiştirin.
Hava filtrenizi her 50 saatlik kullanımda veya her sezonda bir değiştirin. Temiz filtre hava akışını iyileştirir ve motorun daha kolay çalışmasına yardımcı olur. Ayrıca iç parçaları kirin neden olduğu hasara karşı korur.
Jikle Yanlış Ayarlanmış
Jikle, çalıştırma sırasında yakıtla karışan hava miktarını kontrol eder. Yanlış jikle ayarı çalıştırma sorunlarına yol açar.
Çalıştırmayı denerken jikle kolunu yavaşça hareket ettirin. Motor sesindeki değişiklikleri dinleyin. Jeneratörünüz çalışınca, motor ısındıkça jikleyi kademeli olarak açın.
- Soğuk motor: Jikleyi CLOSED (Kapalı) veya START (Çalıştırma) konumuna ayarlayın. Bu, hava akışını azaltır ve motorun daha kolay çalışması için yakıt karışımını zenginleştirir.
- Sıcak motor: Jikleyi OPEN (Açık) veya RUN (Çalıştırma) konumuna ayarlayın. Sıcak motorun yakıt karışımında daha fazla havaya ihtiyacı vardır.
Motor çalıştıktan sonra jikleyi kapalı bırakmayın. Bu, yakıtı boşa harcar ve motorunuza zarar verebilir.
Kirli Karbüratör
Karbüratörünüz hava ve yakıtı doğru oranlarda karıştırır. Eski yakıt, karbüratörün içindeki ince kanalları tıkayan tortular bırakır.
Hava filtresini çıkarıp karbüratör boğazının içine bakın. Motor kapalıyken karbüratör temizleyici püskürtün. Sprey kutusuyla birlikte gelen ince boruyu kullanın. Temizledikten sonra jeneratörünüzü yeniden çalıştırmayı deneyin. Hâlâ çalışmıyor mu? Karbüratörü söküp tamamen temizlemeniz gerekebilir.
Önleme ipuçları: Uzun süreli depolamadan önce jeneratörünüzü yakıtsız çalışır durumda bırakın.
Mekanik ve Güvenlik Sorunları
Jeneratörlerde, bir sorun olduğunda çalışmayı engelleyebilecek yerleşik güvenlik özellikleri ve mekanik bileşenler bulunur.
Motor Yağı Az veya Kirli
Jeneratörünüzün yağ sensörü veya yağ basınç anahtarı, yağ seviyesi çok düşerse motoru durdurur. Böylece pahalı iç parçaların hasar görmesi önlenir.
Yağ seviyesini yağ çubuğuyla kontrol edin. Jeneratör düz zemindeyken yağ seviyesi çubuktaki dolu işaretine ulaşmalıdır. Seviye düşükse doğru türde yağ ekleyin.
Yağ değişim aralığı:
- Her 50 saatlik kullanımda
- Nadiren kullanılıyorsa her 6 ayda bir
- Yeni jeneratörlerde ilk 20 saatin ardından
Kirli yağ siyah görünür veya metal parçacıkları içerir. Temiz yağ kehribar ya da açık kahverengi görünür. Yağ kirlenmiş görünüyorsa değiştirin.
Jeneratörün Aşırı Yüklenmesi
Çok fazla cihaz çalıştırmak jeneratörünüzün devre kesicisini attırabilir. Çalıştırmadan önce __toplam watt ihtiyacınızı__ hesaplayın. Jeneratörünüzün anma kapasitesinin %80’ini aşmayın.
Yaygın güç tüketimleri:
- Buzdolabı: 600-800 watt
- Elektrikli ısıtıcı: 1.200-1.500 watt
- Mikrodalga fırın: 1.000-1.200 watt
- LED lambalar: her biri 10-20 watt
Aşırı yüklenme varsa bazı cihazları çıkarın. Isıtıcı veya elektrikli alet gibi yüksek watt tüketen cihazlardan başlayın. Çalıştırmayı denemeden önce atmış devre kesicileri sıfırlayın. Kapalı konumdaki devre kesici anahtarlarını bulun ve tekrar açın.
Güvenlik Sensörü Sorunları
Modern jeneratörlerde, güvenli olmayan koşullarda çalışmayı engelleyen birden fazla güvenlik sensörü bulunur. Bu sensörler arızalanıp sorunsuz çalışan bir jeneratörün durmasına neden olabilir.
Düşük yağ seviyesi sensörü, kirlenir veya hasar görürse yanlış değerler gösterebilir. Temizlemek işe yaramazsa sensörü değiştirin.
Bazı modellerdeki karbon monoksit dedektörleri, CO seviyesi çok yükselirse jeneratörü kapatır. Jeneratörü pencerelerden ve kapılardan en az 20 feet uzakta, iyi havalandırılan bir alanda çalıştırdığınızdan emin olun.
Sıcaklık sensörleri, aşırı ısınmanın yol açacağı hasarı önler. Jeneratörünüz yakın zamanda aşırı ısındıysa yeniden çalıştırmayı denemeden önce tamamen soğumasını bekleyin.
Sonuç
Artık jeneratörün çalışmamasının temel nedenlerinden bazılarını öğrendiniz. Bu yaygın sorunları kontrol ettiğiniz hâlde jeneratörünüz hâlâ çalışmıyorsa bir uzmandan yardım almanız gerekebilir. Bazı sorunların çözümü, kendinizin kolayca bulamayacağı özel aletler veya parçalar gerektirir.
Jeneratörünüzün kullanım kılavuzunu elinizin altında bulundurun. Modelinize özel talimatlar sayesinde zaman kazanabilir ve sorun yaşamaktan kurtulabilirsiniz.